अमेरिका आपल्या स्वातंत्र्याच्या २५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या छायाचित्रासह विशेष पासपोर्ट जारी करेल. अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने मंगळवारी सांगितले की, हे मर्यादित आवृत्तीचे नवीन डिझाइन असलेले अमेरिकन पासपोर्ट या उन्हाळ्यातून जारी केले जातील. त्याचबरोबर यात राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची सुवर्ण स्वाक्षरीही असेल. अधिकाऱ्यांच्या मते, वॉशिंग्टन पासपोर्ट एजन्सीमधून या पासपोर्टची सुरुवात होईल. तेथे वैयक्तिकरित्या पासपोर्ट नूतनीकरण करणाऱ्यांना हेच डिफॉल्ट पासपोर्ट मिळतील. मात्र, ऑनलाइन अर्ज करणाऱ्यांसाठी आणि इतर केंद्रांवर सध्याचे डिझाइन सुरू राहील. स्टेट डिपार्टमेंटचे प्रवक्ते टॉमी पिगॉट म्हणाले की, अमेरिका हे पासपोर्ट कस्टमाइज्ड आर्टवर्क आणि सुधारित इमेजरीसह येतील, परंतु त्यांची सुरक्षा तीच राहील, जी अमेरिकन पासपोर्टला जगातील सर्वात सुरक्षित दस्तऐवजांपैकी एक बनवते. हे पासपोर्ट मर्यादित संख्येत जारी केले जातील, परंतु किती जारी केले जातील, हे अद्याप स्पष्ट नाही. पासपोर्टच्या मागील बाजूस ‘डिक्लेरेशन ऑफ इंडिपेंडेंस’ हे चित्र असेल पासपोर्टच्या मागील कव्हरवर जॉन ट्रंबुल यांच्या ‘डिक्लेरेशन ऑफ इंडिपेंडेंस’ या चित्राचे छायाचित्र असेल. हे प्रसिद्ध चित्र 1776 मधील तो क्षण दर्शवते जेव्हा अमेरिकन नेत्यांनी पहिल्यांदा स्वातंत्र्याचा दस्तऐवज काँग्रेसमध्ये (अमेरिकन संसद) सादर केला होता. हे चित्र अमेरिकन इतिहासाचे प्रतीक मानले जाते आणि वॉशिंग्टन डीसी येथील कॅपिटल बिल्डिंगमध्ये देखील लावलेले आहे. सध्या जे अमेरिकन पासपोर्ट जारी होतात, त्यांच्या आतील फ्रंट कव्हरवर पर्सी मोरन यांची पेंटिंग असते, ज्यात फ्रान्सिस स्कॉटच्या फोर्ट मॅकहेनरीवरील हल्ल्यानंतरची सकाळ दाखवली आहे. याच घटनेतून अमेरिकन राष्ट्रगीत लिहिण्याची प्रेरणा मिळाली होती आणि त्याच्या काही ओळीही आत छापलेल्या असतात. इतर अनेक स्मारक वस्तूंवरही ट्रम्प यांचे चित्र ट्रम्प यांच्या चित्राचा वापर इतर स्मारक वस्तूंमध्येही केला जात आहे. यापूर्वी, गृह विभागाने नॅशनल पार्क पासचे नवीन डिझाइन सादर केले होते, ज्यात एका पासवर ट्रम्प आणि जॉर्ज वॉशिंग्टन यांचे चित्र एकत्र आहे. सचिव डग बर्गम यांनी सांगितले होते की, हा पास अमेरिकेच्या २५० व्या वर्धापनदिनानिमित्त आणि देशाच्या भूमीचे रक्षण करणाऱ्या पिढ्यांना सन्मान देण्यासाठी आहे. त्याचबरोबर, गेल्या महिन्यात ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील कमिशन ऑफ फाइन आर्ट्सने ट्रम्प यांच्या चित्रासह एका स्मारक नाण्यालाही मंजुरी दिली आहे. इराणचा टोमणा- फक्त २५० वर्षांच्या जुन्या पासपोर्टला वारसा सांगत आहेत अमेरिकेत नवीन पासपोर्ट डिझाइनच्या घोषणेनंतर मुंबईतील इराणी दूतावासाने सोशल मीडियावर टोमणा मारला. दूतावासाने X वर एका पारंपरिक घागरीचे ‘आफताबेह’ चित्र शेअर केले आणि लिहिले की, अमेरिका २५० वर्षांच्या जुन्या पासपोर्टला असे सादर करत आहे, जणू काही तो खूप जुना वारसा आहे, तर इराण २,६०० वर्षांपूर्वीचे आफताबेह दाखवत आहे. याशिवाय दूतावासाने पाश्चात्त्य देशांवर निशाणा साधत लिहिले की, पासपोर्ट हा पाश्चात्त्य शोध आहे. ते म्हणाले की, आम्ही आधी स्वतंत्र होतो, सन्मानाने भेटत होतो, मग ते आले, लुटले आणि रांगेत उभेही केले. पासपोर्टवर राष्ट्रपतींचा फोटो असणे सामान्य आहे का? पासपोर्टमध्ये कोणत्याही विद्यमान राष्ट्रपतींचा फोटो लावणे सामान्य गोष्ट नाही. बहुतेक देशांमध्ये पासपोर्टला एक तटस्थ आणि कायमस्वरूपी ओळखपत्र मानले जाते, त्यामुळे त्यात राजकारणापासून दूर राहणे पसंत केले जाते. सामान्यतः त्याच्या पानांवर राष्ट्रीय प्रतीक, ऐतिहासिक स्थळे किंवा संस्कृतीशी संबंधित चित्रे असतात. अमेरिकेतही आतापर्यंत हीच परंपरा राहिली आहे. तेथे पासपोर्टमध्ये फोर्ट मॅकहेनरीसारखी ऐतिहासिक स्थळे किंवा स्वातंत्र्याशी संबंधित चित्रे दाखवली जातात. कोणत्याही राष्ट्रपतींच्या चित्राचा डिझाइनमध्ये समावेश करणे हा एक मोठा बदल मानला जात आहे. फ्लोरिडा विमानतळाचे नावही ट्रम्प यांच्या नावावर यापूर्वी, अमेरिकेतील फ्लोरिडा येथील पाम बीच आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव बदलून ते राष्ट्रपती ट्रम्प यांच्या नावावर ठेवण्याचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला होता. त्यानंतर फ्लोरिडाचे गव्हर्नर रॉन डीसँटिस यांनी विधेयकावर स्वाक्षरी करून पाम बीच आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव बदलून ‘प्रेसिडेंट डोनाल्ड जे. ट्रम्प आंतरराष्ट्रीय विमानतळ’ करण्यास मंजुरी दिली आहे. फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (FAA) ची मंजुरी मिळाल्यास, हे नाव 1 जुलैपासून लागू होऊ शकते. असे झाल्यास, ट्रम्प हे पहिले असे राष्ट्रपती असतील ज्यांच्या कार्यकाळातच त्यांच्या नावावर विमानतळ ठेवले जाईल. ट्रम्प यांच्या नावावर वाढत असलेल्या संस्था विमानतळाव्यतिरिक्त, ट्रम्प यांच्या नावावर अनेक सरकारी आणि सार्वजनिक संस्थांची नावे ठेवली जात आहेत. जसे की- ट्रम्प यांच्या स्वाक्षरीची नोटही येणार याशिवाय, या वर्षापासून अमेरिकन चलनी नोटांवर ट्रम्प यांची स्वाक्षरी येतील असेही सांगण्यात आले आहे. अमेरिकेच्या इतिहासात असे पहिल्यांदाच घडेल, जेव्हा एखाद्या विद्यमान राष्ट्रपतीची स्वाक्षरी नोटांवर छापली जाईल. नवीन नोट छापल्याने 1861 पासून चालत आलेली 165 वर्षांची जुनी परंपराही खंडित होईल. आतापर्यंत नोटांवर फक्त अर्थमंत्री आणि अमेरिकेच्या कोषाध्यक्षांच्या सह्या असायच्या. यापैकी कोषाध्यक्षांची स्वाक्षरी काढून टाकण्यात येईल. अर्थ मंत्रालयाच्या मते, ट्रम्प आणि अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट यांच्या स्वाक्षरी असलेले पहिले 100 डॉलरचे नोट जूनमध्ये छापले जातील आणि उर्वरित नोट येत्या काही महिन्यांत छापले जातील.