बिहारमध्ये जन्मलेले अनिल अग्रवाल कसे बनले मेटल किंग:19 वर्षे वयात मुंबईला गेले, लंडनपर्यंत व्यवसाय; मुलाच्या निधनावर लिहिले- तो माझे जग होता
Category: National |
08 Jan 2026
वेदांता ग्रुपचे चेअरमन अनिल अग्रवाल यांचे पुत्र अग्निवेश यांचे निधन झाले आहे. त्यांचे वय केवळ 49 वर्षे होते. अनिल अग्रवाल यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे ही माहिती दिली. अनिल अग्रवाल यांनी सांगितले की, त्यांचे पुत्र अग्निवेश यांचा जन्म 3 जून 1976 रोजी पटना येथे झाला होता. त्यांनी आपल्या मुलाला एक खेळाडू, संगीतकार आणि नेता असे संबोधले, जो त्याच्या आपुलकी, नम्रता आणि दयाळूपणासाठी ओळखला जात होता. अग्रवाल यांनी X वर एका पोस्टमध्ये लिहिले - 'आज माझ्या आयुष्यातील सर्वात दुःखद दिवस आहे. माझ्या प्रिय मुला अग्निवेशने आम्हाला खूप लवकर निरोप दिला. तो केवळ 49 वर्षांचा होता, निरोगी होता, जीवनाने भरलेला होता आणि त्याची अनेक स्वप्ने होती. अमेरिकेत स्कीइंग अपघातानंतर, न्यूयॉर्कमधील माउंट सिनाई रुग्णालयात त्याच्या प्रकृतीत सुधारणा होत होती. आम्हाला वाटले होते की आता सर्व काही ठीक झाले आहे, पण नशिबाला काहीतरी वेगळेच मंजूर होते. अचानक हृदयविकाराचा झटका आल्याने आमचा मुलगा आम्हाला सोडून गेला. माझ्यासाठी, तो फक्त माझा मुलगा नव्हता, तो माझा मित्र होता, माझा अभिमान होता, माझे जग होता, कुटुंब या धक्क्याने व्याकुळ झाले आहे. किरण आणि मी पूर्णपणे खचलो आहोत.' अनिल अग्रवाल यांनी मुलासोबत फोटो शेअर केले आहेत... बिहारमधील पाटणा येथून बाहेर पडून जागतिक व्यावसायिक बनलेले अनिल अग्रवाल आज वेदांता ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. फोर्ब्सच्या जुलै २०२५ च्या यादीनुसार, त्यांची एकूण संपत्ती ३५,००० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. त्यामुळे ते बिहारमधील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले आहेत. हुरुन इंडिया रिच लिस्ट २०२५ मध्ये ते १६व्या स्थानावर आहेत, तर एनआरआय वेल्थ क्रिएटर्समध्ये चौथ्या स्थानावर आहेत. 'मेटल किंग' म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या अनिल अग्रवाल यांच्या कुटुंबाची मुळे राजस्थानमध्ये आहेत. त्यांचे वडील व्यवसायाच्या निमित्ताने बिहारला गेले होते. त्यापूर्वी कुटुंब काही काळ राजस्थानमध्ये राहिले होते. अनिल अग्रवाल यांचा जन्म पाटण्यात झाला, पण त्यांनी त्यांचे सुरुवातीचे शिक्षण जयपूरमधील चौमू आणि सीकर येथे घेतले. जाणून घ्या, पाटण्यात जन्मलेल्या अनिल अग्रवाल यांनी लंडनपर्यंतचा प्रवास कसा पूर्ण केला. ते 'मेटल किंग' कसे बनले... पाटणा ते लंडन, व्हाया मुंबई अनिल अग्रवाल यांचा जन्म 1954 मध्ये पाटणा येथील मारवाडी कुटुंबात झाला. ते सरकारी शाळेत शिकले. वडील द्वारका प्रसाद अग्रवाल हे ॲल्युमिनियम कंडक्टरचे छोटे व्यावसायिक होते. त्यांनी वडिलांच्या व्यवसायात मदत केली. 19 व्या वर्षी चांगल्या भविष्याच्या शोधात ते मुंबईला पोहोचले. तिथे त्यांनी 9 व्यवसाय केले, पण ते सर्व अयशस्वी ठरले. नंतर त्यांनी वेदांताची स्थापना केली. वेदांता ही जस्त, शिसे, ॲल्युमिनियम आणि चांदी बनवणाऱ्या जगातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी एक आहे. याचे संस्थापक अनिल अग्रवाल यांना 'इंडियाचे मेटल मॅन' म्हणून ओळखले जाते. कंपनीचे बाजार भांडवल सुमारे 83 हजार कोटी रुपये आहे. अलीकडेच त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिले होते, ‘मी कधी विचार केला नव्हता की एक सामान्य माणूस असूनही राष्ट्रनिर्माणात योगदान देईन.’ माहितीनुसार, वेदांताने 8 वर्षांत 3.39 लाख कोटी रुपयांचा कररूपाने योगदान दिले आहे. एक टिफिन बॉक्स आणि अंथरूण घेऊन मुंबईला गेले अनिल अग्रवाल चार भावंडं होते. वडिलांचे उत्पन्न फारसे नव्हते. ते पटनामध्येच एक छोटेसे ॲल्युमिनियम कंडक्टरचे दुकान चालवत होते. अनिल यांचे सुरुवातीचे शिक्षण पाटणा येथेच झाले. यानंतर पुढील शिक्षणासाठी त्यांना पाटणाबाहेर जायचे होते, पण त्यांनी वडिलांच्या व्यवसायात मदत करण्याचे ठरवले. त्यानंतर ते वडिलांसोबत काम करू लागले. मात्र, काही वर्षांनंतर अनिल यांना पुन्हा बाहेर जाण्याची इच्छा झाली. 19 वर्षांच्या वयात ते पाटण्याहून मुंबईला आले. सोबत एक टिफिन बॉक्स आणि अंथरूण होते. अनिल यांनी वडिलांना व्यवसाय करताना पाहिले होते, त्यामुळे त्यांना नोकरीची दुनिया आवडली नाही. लहान-लहान व्यवसायात नशीब आजमावले, पण यश मिळाले नाही मुंबईत आल्यानंतर काही वर्षांपर्यंत अनिल अग्रवाल वेगवेगळ्या व्यवसायात नशीब आजमावत राहिले. काही काळ त्यांनी स्क्रॅपचा व्यवसायही केला. केंब्रिजमध्ये एकदा बोलताना त्यांनी सांगितले होते की, माझी सुरुवातीची 30 वर्षे संघर्षात गेली. अनेक वर्षे मी नैराश्यात होतो. त्यानंतर मुंबईत एक घर घेतले. मग पत्नी आणि मुलालाही बोलावून घेतले. केंब्रिजमधील भाषणादरम्यान अनिल यांनी पत्नीचे कौतुक करताना सांगितले होते की, तिने त्या छोट्याशा घराला घरपण दिले. एकदा सोशल मीडियावर अनिल यांनी सांगितले होते की, 'मी खूप अपेक्षांनी पहिली कंपनी विकत घेतली, पण काही विशेष फायदा झाला नाही. दहा वर्षे खूप कठीण परिस्थितीत गेली. त्यानंतर 1976 मध्ये शमशेर स्टर्लिंग केबल कंपनी विकत घेतली. तेव्हा माझ्याकडे कामगारांना पगार देण्यासाठी आणि कच्चा माल खरेदी करण्यासाठी पैसे नव्हते. दिवसभर मी पेमेंट क्लिअर करण्यासाठी बँकांच्या फेऱ्या मारत असे. त्यानंतर मी वेगवेगळ्या क्षेत्रांत 9 व्यवसाय सुरू केले. प्रत्येक व्यवसायात अपयश आले, पण मी हार मानली नाही.' 1976 मध्ये वेदांता रिसोर्सेसची सुरुवात केली त्यानंतर 1976 मध्ये अनिल यांनी एक नवीन कंपनी सुरू केली आणि तिचे नाव वेदांता रिसोर्सेस ठेवले. सुरुवातीलाच त्यांना या व्यवसायात फायदा होऊ लागला. या नफ्याचा वापर त्यांनी इतर कंपन्यांचे अधिग्रहण करण्यासाठी केला. 1993 मध्ये त्यांनी औरंगाबादमध्ये ॲल्युमिनियम शीट्स आणि फॉइल्स बनवण्याचा प्लांट लावला. यासोबतच ही भारतातील पहिली कॉपर रिफायनरी खासगी कंपनी बनली. सरकारच्या एका निर्णयाने अनिल अग्रवाल यांना भारताचे ‘मेटल किंग’ बनवले 2001 मध्ये भारत सरकारने खासगी कंपन्यांना सरकारी कंपन्यांमध्ये भागिदारीची ऑफर दिली. तेव्हा वेदांता रिसोर्सेसने भारत ॲल्युमिनियम कंपनीमध्ये 51% शेअर्स विकत घेतले. हा व्यवहार 551.50 कोटी रुपयांना झाला. पुढच्याच वर्षी वेदांताने हिंदुस्तान झिंक लिमिटेडमध्ये 65% भागिदारी विकत घेतली. अशा प्रकारे वेदांता रिसोर्सेस दोन सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये निम्म्याहून अधिक शेअर्सची भागिदार बनली. असे म्हटले जाते की जेव्हा वेदांताने या दोन्ही कंपन्यांमध्ये भागिदारी विकत घेतली, तेव्हा त्यांची आर्थिक स्थिती चांगली नव्हती. दोन्ही खाणकाम कंपन्या होत्या. वेदांताचाही याच क्षेत्रात व्यवसाय होता. अशा परिस्थितीत, अनिल अग्रवाल यांच्या या निर्णयामुळे वेदांताला खूप फायदा झाला. येथूनच अनिल अग्रवाल मेटल उत्पादन क्षेत्रात स्थापित झाले. त्यांना भारताचे ‘मेटल मॅन’ म्हटले जाऊ लागले. पहिली भारतीय फर्म जी लंडन स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध झाली 2001 मध्ये वेदांताची सिस्टर कंपनी स्टरलाइट इंडस्ट्रीज, ब्रोकर हर्षद मेहतासोबत शेअरच्या किमतीत फेरफार केल्याच्या प्रकरणात अडकली. यात BPL आणि व्हिडिओकॉनसारख्या कंपन्या देखील सामील होत्या. शेअर बाजारातील नियम-कायदे पाहणारी संस्था सिक्युरिटीज एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया म्हणजेच SEBI ने तेव्हा स्टरलाइट इंडस्ट्रीजला कॅपिटल मार्केटमध्ये (भांडवली बाजारात) बंदी घातली. 2003 मध्ये अनिल अग्रवाल लंडनला गेले. येथे त्यांनी कंपनीला वेदांता रिसोर्सेस या नवीन नावाने उभे केले. याच वर्षी त्यांनी वेदांता रिसोर्सेसला लंडन स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध केले. ही पहिलीच वेळ होती जेव्हा कोणतीही भारतीय कंपनी लंडन स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध झाली होती. यानंतर इतरही अनेक भारतीय कंपन्या लंडन स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध झाल्या. अनिल अग्रवाल यांना या ऑफरिंगमधून सुमारे 7 हजार कोटी रुपयांचा फायदाही झाला. आता जाणून घ्या अनिल अग्रवाल यांच्या कुटुंबाबद्दल अनिल अग्रवाल आपल्या यशाचे श्रेय आपली पत्नी किरण अग्रवाल यांना देतात. त्यांनी केवळ कौटुंबिक आघाडीवरच सहकार्य केले नाही, तर वेदांता समूहाच्या सामाजिक उपक्रमांमध्येही सक्रिय भूमिका बजावली आहे. अनिल अग्रवाल यांना दोन मुले होती, त्यापैकी मुलगा अग्निवेश अग्रवाल यांनी 49 व्या वर्षी जगाचा निरोप घेतला. अग्निवेश यांचे लग्न श्री सिमेंटच्या व्यवस्थापकीय संचालक पूजा बांगुर यांच्याशी झाले होते. अनिल अग्रवाल यांची कन्या प्रिया अग्रवाल हेब्बर आहेत. 2013 मध्ये त्यांचे लग्न बँकर आकर्ष हेब्बर यांच्याशी झाले होते. त्या दोघांना माही नावाची एक मुलगी आहे. अग्निवेश अग्रवाल हे वेदांता ग्रुपच्या तलवंडी साबो पॉवर लिमिटेड या युनिटमध्ये बोर्ड सदस्य होते. तर, प्रिया अग्रवाल वेदांताच्या बोर्डात समाविष्ट आहेत. त्याचबरोबर त्या हिंदुस्तान झिंक लिमिटेडच्या चेअरपर्सन आहेत. कोण होते अग्निवेश अग्रवाल? अग्निवेश यांचा जन्म 3 जून 1976 रोजी पाटणा येथे झाला होता. एका मध्यमवर्गीय बिहारी कुटुंबातून आलेल्या अग्निवेश यांनी आयुष्यात खेळ, संगीत आणि नेतृत्वाच्या क्षेत्रात आपली ओळख निर्माण केली. त्यांनी मेयो कॉलेज, अजमेर येथून शिक्षण घेतले, त्यानंतर फुजैराह गोल्डची स्थापना केली आणि हिंदुस्तान झिंकचे अध्यक्ष म्हणूनही जबाबदारी सांभाळली. त्यांच्या व्यावसायिक योगदानासोबतच ते साधे, संवेदनशील आणि मानवी स्वभावासाठी ओळखले जात होते. अग्निवेश यांचे लग्न पूजा बांगुरसोबत झाले होते वेदांता ग्रुपचे अध्यक्ष अनिल अग्रवाल यांचे सुपुत्र अग्निवेशचे लग्न पूजा बांगुरसोबत झाले होते. पूजा बांगुर या श्री सिमेंटचे व्यवस्थापकीय संचालक हरी मोहन बांगुर यांच्या कन्या आहेत. इंडिया टुडेच्या एका अहवालानुसार, दोन व्यावसायिक घराण्यांच्या मुलांचे हे लग्न त्या काळातील सर्वात महागड्या लग्नांपैकी एक मानले गेले होते. पूजा यांचे अग्निवेश अग्रवालसोबत गोव्यातील फोर्ट अगुआडा रिसॉर्टच्या एका खासगी समुद्रकिनाऱ्यावर लग्न झाले होते. त्यांच्या लग्नासाठी मुंबई आणि कोलकाता येथून जेट एअरवेजच्या चार्टर्ड विमानाने 600 हून अधिक पाहुणे आले होते. 2013 मध्ये बँकर आकर्षसोबत बहीण प्रिया यांचे लग्न झाले अग्निवेश यांची बहीण प्रिया अग्रवाल हेब्बर आहेत. त्यांचे लग्न 2013 मध्ये बँकर आकर्ष हेब्बरसोबत झाले होते. त्यांना एक मुलगी माही आहे. पूजा वेदांता लिमिटेडमध्ये गैर-कार्यकारी संचालक आणि हिंदुस्तान झिंक लिमिटेडच्या अध्यक्षा आहेत. त्या अनिल अग्रवाल फाउंडेशनच्या संचालक देखील आहेत. त्यांनी ब्रिटनमधील वारविक विद्यापीठातून मानसशास्त्र आणि व्यवसाय व्यवस्थापनात पदवी संपादन केली आहे. प्रिया वेदांता लिमिटेडमध्ये ईएसजी, गुंतवणूकदार संबंध, कॉर्पोरेट कम्युनिकेशन, मानव संसाधन, डिजिटल आणि सामाजिक प्रभाव विभागांचे संचालन करतात. अग्निवेश अग्रवाल यांची कारकीर्द अग्निवेश यांनी वेदांता समूह आणि त्याच्याशी संबंधित कंपन्यांमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावल्या. ते हिंदुस्तान झिंकचे गैर-कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून कार्यरत होते आणि 2019 मध्ये त्यांनी हे पद सोडले होते. याव्यतिरिक्त, त्यांनी वेदांता-समर्थित कंपनी तलवंडी साबो पॉवर लिमिटेड (TSPL) च्या संचालक मंडळाचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. एवढेच नाही तर, त्यांनी यूएईमध्ये असलेल्या फुजैराह गोल्ड एफझेडसी (Fujairah Gold FZC) या मौल्यवान धातू शुद्धीकरण कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक म्हणूनही जबाबदारी सांभाळली होती. याव्यतिरिक्त, त्यांनी ट्विन स्टार इंटरनॅशनल लिमिटेड आणि स्टेरलाइट डिस्प्ले टेक्नॉलॉजीजसह समूहाच्या इतर उपकंपन्यांमध्ये संचालक पदे भूषवली.