चीनमध्ये घटस्फोटांचे प्रमाण वेगाने वाढले आहे. विशेषतः महिलांकडून घटस्फोटाची मागणी विक्रमी पातळीवर आहे. समाजशास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की घटस्फोटाच्या वाढत्या प्रवृत्तीचे एक मोठे कारण म्हणजे महिलांची आर्थिक स्वतंत्रता आणि सामाजिक स्वीकारार्हतेत वाढ. शहरांमध्ये राहणाऱ्या आधुनिक महिला आता समाजाच्या दबावाखाली जीवन जगण्याऐवजी 'वाईट नात्यातून बाहेर पडण्यासाठी' घटस्फोटाचा पर्याय निवडत आहेत. तर सरकारने घटस्फोटाला अधिक आव्हानात्मक बनवण्यासाठी 'कूलिंग-ऑफ' नियम लागू केला आहे, ज्यात घटस्फोट त्वरित मंजूर होत नाही. तरीही घटस्फोटाची प्रकरणे वाढत आहेत. आकडेवारीनुसार, 2025 मध्ये सहमतीने झालेल्या घटस्फोटांची संख्या 5 वर्षांत सर्वाधिक होती, जेव्हा 27 लाखांहून अधिक घटस्फोट नोंदवले गेले. हे 2021 च्या तुलनेत 28% अधिक आहे. घटस्फोटाच्या सुमारे 70% प्रकरणांमध्ये महिला अर्ज करत आहेत. तर, 1980 नंतर विवाह दरात ऐतिहासिक घट झाली. गेल्या 44 वर्षांत सर्वात कमी विवाह झाले. 'सिंगल' राहणे हे नवीन स्टेटस सिम्बॉल बनत आहे. आर्थिक मंदी आणि कौटुंबिक संरचनेत झालेल्या बदलांनी या प्रवृत्तीला आणखी वेग दिला आहे. समाजशास्त्रज्ञांनुसार, हा बदल चिनी समाजात ‘पारंपरिक कुटुंब मॉडेल’च्या समाप्तीकडे आणि ‘वैयक्तिक स्वातंत्र्या’कडे एक मोठे पाऊल दर्शवतो. आता स्त्रिया स्वतःची वेगळी ओळख आणि आत्मसन्मानासाठी घटस्फोटाला नवीन सामाजिक अधिकार म्हणून पाहत आहेत. हा सामाजिक बदल आणि स्त्रियांच्या वाढत्या अधिकारांचे संकेत आहे. आता समानता, सन्मान आणि आवडी-निवडीबद्दल अधिक स्पष्टवक्त्या चीन सरकारने २०२१ मध्ये ३० दिवसांचा ‘कूलिंग-ऑफ पीरियड’ हा नवीन नियम लागू केला. म्हणजेच, घटस्फोटाच्या नोंदणीपूर्वी ३० दिवसांची अनिवार्य ‘विचार करण्याची मुदत’ ठेवण्यात आली. यामुळे सुरुवातीला घटस्फोटांचे प्रमाण कमी झाले, पण नंतर ते पुन्हा वाढले. स्त्रिया नात्यांमध्ये समानता, सन्मान आणि आवडी-निवडीबद्दल पूर्वीपेक्षा अधिक स्पष्टवक्त्या आहेत. शांघायमधील कौटुंबिक कायद्याच्या वकील गुई फांगफांग सांगतात, ‘पूर्वी स्त्रिया घटस्फोटासाठी सहसा मोठ्या अत्याचारांचा उल्लेख करत असत. जसे की - घरगुती हिंसाचार, विवाहबाह्य संबंध किंवा जुगारासारख्या बेजबाबदार सवयी. आता स्त्रिया कारणे सांगतात - ‘लग्नाची गुणवत्ता चांगली नाही’ किंवा ‘आमची मूल्ये जुळत नाहीत.’