PM Modi Bihar Projects Inauguration; US Cyber Director Shawn Resigns
आजच्या प्रमुख घडामोडी, ज्या स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत.
1. पंतप्रधान मोदी आज ₹60,000 कोटींच्या प्रकल्पांचे उद्घाटन करतील
21 नोव्हेंबर रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी बिहारमध्ये ₹60,000 कोटींपेक्षा अधिक किमतीच्या एकूण 103 विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि भूमिपूजन करतील.
हे प्रकल्प 21 सरकारी विभागांशी संबंधित आहेत. यामध्ये बक्सर थर्मल पॉवर प्रकल्पाच्या 660 मेगावॅट क्षमतेच्या दुसऱ्या युनिटचे उद्घाटनही समाविष्ट आहे.
पंतप्रधान मोदी सर्वप्रथम वैशाली जिल्ह्यातील राघोपूर येथे जातील, जिथे ते गंगा नदीवर बांधलेल्या सहा पदरी ‘कच्ची दरगाह-बिदुपूर’ पुलाचे उद्घाटन करतील.
या पुलाचे नाव ‘नीतीश सेतू’ असे ठेवण्यात आले आहे. या पुलाच्या उद्घाटनामुळे पाटणा आणि उत्तर बिहारमधील संपर्कव्यवस्थेत मोठी सुधारणा होईल.
यामुळे प्रवासाचा वेळ कमी होईल आणि माल तसेच प्रवाशांची वाहतूक सुलभ होईल.
या प्रकल्पांमध्ये राष्ट्रीय महामार्ग, रेल्वे मार्ग, वीज प्रकल्प आणि ग्रामीण संरचना यांचा समावेश आहे.
यासोबतच रस्ते वाहतूक मंत्रालयाच्या अंतर्गत अनेक प्रमुख चौपदरी रस्ते आणि द्रुतगती मार्गांचे कामही सुरू केले जाईल.
आरोग्य, उच्च शिक्षण आणि सिंचनाशी संबंधित प्रकल्पांचाही या विकास पॅकेजमध्ये समावेश आहे.
यामुळे नव्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमुळे बिहारमधील लॉजिस्टिक्स आणि संपर्कव्यवस्थेत मोठी सुधारणा होईल.
२. पंतप्रधान मोदींनी SCO च्या पहिल्या आवृत्तीचे उद्घाटन केले
20 नोव्हेंबर रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीतील जुन्या किल्ल्यात SCO अर्थात ‘शांघाय सहकार्य संघटना सभ्यता संवाद मंचा’च्या पहिल्या आवृत्तीचे उद्घाटन केले.
या मंचाचा उद्देश SCO सदस्य देशांमधील समान सभ्यतागत वारसा, संस्कृती, इतिहास आणि परस्पर सहकार्याला प्रोत्साहन देणे हा आहे.
SCO मध्ये भारताव्यतिरिक्त चीन, रशिया, कझाकिस्तान, किर्गिझस्तान, ताजिकिस्तान, इराण, उझबेकिस्तान, पाकिस्तान आणि बेलारूस यांचा समावेश आहे.
SCO मध्ये ऑपरेशन पाकिस्तानचे संघीय मंत्री मसूद मलिक हे देखील सहभागी होतील आणि आपल्या देशाच्या प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व करतील.
ही SCO शिखर परिषद संस्कृती मंत्रालय आणि परराष्ट्र मंत्रालयाद्वारे संयुक्तपणे आयोजित केली जात असून, केंद्रीय मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत हे देखील यात सहभागी आहेत.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०२५ मध्ये चीनमधील तियानजिन येथे आयोजित SCO शिखर परिषदेत हा प्रस्ताव मांडला होता.
भारताने या मंचासाठी एकूण २५ देशांना निमंत्रण पाठवले होते आणि यावर्षी SCOची मुख्य थीम ‘वसुधैव कुटुंबकम्—विश्व एक कुटुंब आहे’ अशी आहे.
SCOमध्ये ‘अस्तित्व—द एसन्स ऑफ अवर एक्झिस्टन्स’ हे सादर केले जाईल, ज्यामध्ये भारताचा पुरातत्त्वीय, कलात्मक आणि साहित्यिक वारसा प्रदर्शित केला जाईल.
यामध्ये १८व्या शतकातील दुर्मीळ सचित्र महाभारत हस्तलिखिताचे प्रदर्शनही समाविष्ट आहे. तसेच संगीत, नृत्य, खाद्यसंस्कृती, वस्त्र, कला, वास्तुकला, भाषा, साहित्य आणि तत्त्वज्ञान यांचाही समावेश आहे.
हे प्रदर्शन इ.स.पूर्व १२०० ते इ.स. १२०० या कालखंडातील पुरातत्त्वीय पुराव्यांच्या माध्यमातून दिल्लीच्या इतिहासाची सविस्तर झलक सादर करेल.
3. बालेंद्र शाह दोन दिवसांच्या शासकीय दौऱ्यावर
२२ नोव्हेंबर रोजी नेपाळचे पंतप्रधान बालेंद्र (बालेन) शाह दोन दिवसांच्या राजकीय दौऱ्यावर भारतात येणार आहेत.
आपल्या दौऱ्यादरम्यान बालेंद्र राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांची भेट घेतील आणि सोमवारी पंतप्रधानांसोबत द्विपक्षीय चर्चाही करतील.
या चर्चेत भारत-नेपाळ संबंधांच्या सर्व पैलूंचा आढावा घेतला जाईल आणि परस्पर हिताच्या प्रादेशिक तसेच आंतरराष्ट्रीय मुद्द्यांवर विचारांची देवाणघेवाण केली जाईल.
हा दौरा भारत आणि नेपाळमधील घनिष्ठ व मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक दृढ करेल आणि ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तसेच सभ्यतागत संबंधांनाही चालना देईल.
व्यापार व वाणिज्य, विकास भागीदारी, ऊर्जा व जलसंसाधने तसेच भौतिक आणि डिजिटल संपर्कक्षमता अशा विविध क्षेत्रांतील द्विपक्षीय सहकार्याने प्रगती केली आहे.
४. अमेरिकेचे राष्ट्रीय सायबर संचालक शॉन केर्नक्रॉस यांचा राजीनामा
20 नोव्हेंबर रोजी ट्रम्प सरकारने अमेरिकेचे राष्ट्रीय सायबर संचालक शॉन केर्नक्रॉस यांना पदावरून हटवले.
केर्नक्रॉस यांच्या जागी पेंटागॉनच्या मुख्य माहिती अधिकारी क्रिस्टर्न डेविस यांची अंतरिम राष्ट्रीय सायबर संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
केर्नक्रॉस यांनी ऑगस्ट 2025 मध्ये या पदाची जबाबदारी स्वीकारली होती. अमेरिकेत अलीकडे झालेल्या तांत्रिक अडचणींच्या पार्श्वभूमीवर हा बदल करण्यात आला आहे.
या अडचणींचा मायक्रोसॉफ्टच्या सेवा, हवाई वाहतूक, बँका आणि राष्ट्रीय सुरक्षा संस्था (NSA) च्या नेटवर्कवर परिणाम झाला होता.
राष्ट्रीय सायबर संचालकांचे प्रमुख काम अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांना सायबर सुरक्षेसंदर्भात सल्ला देणे आणि विविध सरकारी संस्थांमधील सायबर सुरक्षा धोरणाचा समन्वय साधणे हे आहे.
पेंटागॉनच्या मुख्य माहिती अधिकारी कर्स्टन डेव्हिस यांची कार्यवाहक राष्ट्रीय सायबर संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
कर्स्टन डेव्हिस डिसेंबर २०२५ पासून अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाच्या (पेंटागॉन) मुख्य माहिती अधिकारी (CIO) होत्या.
अमेरिकेत नोव्हेंबरमध्ये अनेक मोठे तांत्रिक व्यत्यय आले, ज्यामध्ये मायक्रोसॉफ्टची सेवा, एअर सर्व्हिस, बँकिंग सेवा आणि राष्ट्रीय सुरक्षा संस्थेचे नेटवर्क प्रभावित झाले होते.
5. छोंजिन माउंट एव्हरेस्ट चढणारी भारतातील पहिली अंध महिला
19 नोव्हेंबर रोजी हिमाचल प्रदेशातील छोंजिन आंग्मो या जगातील सर्वांत उंच पर्वतशिखर माउंट एव्हरेस्ट सर करणाऱ्या पहिल्या दृष्टिहीन महिला ठरल्या.
असे करणाऱ्या आंग्मो या भारतातील पहिल्या आणि जगातील पाचव्या दृष्टिहीन गिर्यारोहकही ठरल्या.
आंग्मो यांचा जन्म हिमाचल प्रदेशातील किन्नौर जिल्ह्यातील चांगो गावात झाला. वयाच्या आठव्या वर्षी औषधाच्या दुष्परिणामामुळे त्यांच्या डोळ्यांची दृष्टी गेली.
आंग्मो यांनी सियाचिनसह अनेक कठीण पर्वतीय प्रदेशांमध्ये गिर्यारोहण केले आहे. त्यांना सायकलिंग, पोहणे, मॅरेथॉन आणि मार्शल आर्ट्सचेही ज्ञान आहे.
दिव्यांगजन सक्षमीकरणासाठी आंग्मो यांना 2024 मध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते राष्ट्रीय पुरस्कार देण्यात आला.
६. गोव्यात आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव सुरू
57व्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (IFFI) 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी गोव्यात भव्य उद्घाटन झाले.
IFFI हा आशियातील सर्वात जुन्या आणि प्रतिष्ठित आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांपैकी एक आहे.
यामध्ये प्रतिष्ठित 'गोल्डन पीकॉक' आणि 'सिल्वर पीकॉक' पुरस्कारांसाठी स्पर्धा करणारे विविध प्रकारचे चित्रपट दाखवले जाणार आहेत.
IFFI चे महोत्सव संचालक आशुतोष गोवारिकर आहेत आणि यावर्षीची संकल्पना 'स्टोरीज विदाउट बॉर्डर्स' (सीमांच्या पलीकडच्या कथा) अशी आहे.
या प्रसंगी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव प्रभात तसेच NFDC चे अध्यक्ष जी. कृष्णकुमारही उपस्थित होते.
यावर्षी IFFI मध्ये दोन नवीन विभाग – ‘फिल्म्स अबाउट फिल्म्स’ (चित्रपटांवर आधारित चित्रपट) आणि अॅनिमेशनसाठी एक विशेष विभाग – समाविष्ट करण्यात आले आहेत.
‘फिल्म्स अबाउट फिल्म्स’ विभागात पाच आंतरराष्ट्रीय चित्रपट दाखवले जातील, जे चित्रपट निर्मात्यांचे जीवन, त्यांचा सर्जनशील प्रवास आणि सिनेमाच्या कलेवर आधारित असतील.
तर, अॅनिमेशन विभागात जपान, फ्रान्स, चीन, सिंगापूर आणि अमेरिकेतील पाच प्रशंसित चित्रपटांचा समावेश असेल.
IFFI मध्ये आंतरराष्ट्रीय स्तरावर 86 देशांतील 150 हून अधिक चित्रपटांचा समावेश आहे, तर ‘इंडियन पॅनोरमा’ विभागात 18 भाषांमधील 76 चित्रपट दाखवले जातील.